Ouderschapsverlof en zorgverlof, wat zijn de regels?

Als u moet zorgen voor een ziek kind of een zieke partner of ouder, kunt u kort- of langdurend zorgverlof opnemen. Wilt u voor uw jonge kind zorgen? Dan kunt u gebruik maken van uw recht op ouderschapsverlof. Deze verlofregelingen zijn door de overheid vastgelegd in de Wet arbeid en zorg.

De wet biedt de kaders voor zorgverlof en ouderschapsverlof, maar de spelregels zijn niet voor iedereen hetzelfde. Werkgevers en werknemers mogen ze zelf aanvullen en aanpassen in de cao of in een regeling van de ondernemingsraad of personeelsvereniging. In de wet is wel opgenomen hoe lang zorgverlof en ouderschapsverlof mogen duren en wanneer u als werknemer recht heeft op doorbetaling.

Kortdurend zorgverlof: recht op deel van uw salaris

Als u een inwonend (pleeg)kind, uw inwonende partner of een van uw ouders moet verzorgen, kunt u kortdurend zorgverlof opnemen. U moet dan wel kunnen aantonen dat alleen u deze zorg kunt geven. Vanaf 1 juli 2015 worden de mogelijkheden voor kort zorgverlof uitgebreid.

Bij kortdurend zorgverlof krijgt u 70 procent van uw salaris doorbetaald. Uw werkgever mag het verlof niet weigeren. Wel kunnen er binnen uw bedrijf afwijkende afspraken gelden, zoals bijvoorbeeld het inwisselen van vakantiedagen. Per twaalf maanden mag u maximaal twee keer het aantal uren opnemen dat u per week werkt.

Kort samengevat:

  • U mag kortlopend zorgverlof opnemen als u voor een (pleegkind), partner of ouder moet zorgen omdat niemand anders dit kan doen.
  • Uw werkgever mag dit niet weigeren en moet u 70 procent van uw loon doorbetalen.
  • U mag per twaalf maanden maximaal twee keer het aantal uren dat u per week werkt opnemen voor kortlopend zorgverlof.

Langdurend zorgverlof: geen salaris, wel sociale rechten

Als u langdurend zorgverlof wilt opnemen, moet u dit tenminste twee weken van tevoren bij uw werkgever aanvragen. Ook langdurend zorgverlof mag niet worden geweigerd, tenzij het voortbestaan van het bedrijf in gevaar komt als u langere tijd niet aanwezig bent. Vanaf 1 juli 2015 worden ook de mogelijkheden voor langdurig zorgverlof uitgebreid.

Langdurend zorgverlof duurt totdat degene voor wie u zorgt is overleden of niet langer levensbedreigend ziek is. Verder mag u per jaar maximaal 12 weken achter elkaar langdurend zorgverlof opnemen, met een maximum van zes keer het aantal uren dat u per week werkt.

Bij langdurend zorgverlof hoeft uw werkgever uw loon niet door te betalen. Wel bouwt u vakantiedagen op. Langdurig zorgverlof heeft geen gevolgen voor uw Ziektewet-, WIA- of WW-rechten.

Kort samengevat:

  • Langdurig zorgverlof mag alleen worden geweigerd als het bedrijf hierdoor in de problemen komt.
  • Uw werkgever hoeft u niet door te betalen tijdens het verlof.
  • Langdurend zorgverlof stopt als degene voor wie u zorgt komt te overlijden of niet langer levensbedreigend ziek is.
  • Het verlof heeft geen invloed op de opbouw van vakantiedagen of sociale rechten.

Ouderschapsverlof voor elk kind tot acht jaar

Bent u ouder van een inwonend (pleeg)kind dat nog geen acht jaar is? Dan heeft u recht op ouderschapsverlof. De eis dat u tenminste een jaar in dienst bent bij uw werkgever om in aanmerking te komen voor ouderschapsverlof is sinds 1 januari 2015 vervallen. Verder hebben vaders sinds die datum het onvoorwaardelijke recht op drie dagen bij de geboorte van hun kind.

Sinds 2009 mag u in totaal 26 keer het aantal uren opnemen dat u per week werkt. Werkt u 20 uur per week? Dan mag u dus in totaal 26 x 20 = 520 uur ouderschapsverlof opnemen. De wet gaat ervan uit dat u het ouderschapsverlof gebruikt door een jaar lang de helft van uw arbeidsuren te werken, maar in uw CAO kunnen ook andere mogelijkheden zijn opgenomen.

Tijdens het ouderschapsverlof hoeft uw werkgever u geen loon te betalen. Ook bouwt u geen vakantiedagen op, tenzij dit in de CAO anders is afgesproken. Tot en met 2014 kon u aanspraak maken op een heffingskorting als u ouderschapsverlof opnam. Deze regeling is sinds 1 januari 2015 echter vervallen.

Als u ziek wordt, krijgt u geen vergoeding voor de verlofuren die u heeft opgenomen. Als u full time ouderschapsverlof heeft, krijgt u dus geen uitkering van de Ziektewet. En raakt u werkloos, dan stopt het ouderschapsverlof direct.

Als uw ouderschapsverlof afloopt, kunt u uw werkgever vragen om uw werktijden tijdelijk aan te passen om zo de zorg voor uw kind(eren) beter te combineren met uw werk. Dit verzoek moet u uiterlijk drie maanden voordat uw ouderschapsverlof afloopt bij uw werkgever indienen. De werkgever moet u uiterlijk vier weken voor het aflopen van uw verlof zijn beslissing laten weten.

Kort samengevat:

  • Sinds 2009 mag u per kind onder de acht jaar 26 keer het aantal uren opnemen dat u per week werkt.
  • Tijdens het ouderschapsverlof hoeft uw werkgever u geen loon te betalen.
  • Als u ziek wordt tijdens uw ouderschapsverlof krijgt u geen uitkering over de verlofuren.
  • Als u werkloos wordt, stopt het ouderschapsverlof per direct.
  • U kunt uw werkgever vragen om ook na uw ouderschapsverlof uw werktijden aan te passen zodat u werk en zorg beter kunt combineren.

Financiële gevolgen van zorgverlof en ouderschapsverlof

Als u besluit om zorgverlof of ouderschapsverlof op te nemen, dan heeft dit altijd gevolgen voor uw financiën. In het gunstigste geval levert u tijdelijk 30 procent van uw bruto salaris in, in het minst gunstige heeft u gedurende uw verlof geen inkomen en krijgt u ook geen uitkering als u ziek wordt. Vraag ons daarom wat precies de gevolgen zijn als u langdurig ziek wordt, wat verlof betekent voor uw pensioenrechten en in hoeverre het invloed heeft op het krijgen van een hypotheek.